Hans Stuiver is LVV-registervertrouwenspersoon. Dat wil zeggen dat hij een gekwalificeerd vertrouwenspersoon is, die aan de LVV-voorwaarden voldoet. Zo heeft hij met goed gevolg de Basisopleiding tot Vertrouwenspersoon bij de Merlijngroep in Heeswijk Dinther afgerond, voldoet hij aan het beroepsprofiel van een professionele vertrouwenspersoon. Op zijn optreden onder andere de gedragsregels van de LVV van kracht en valt hij onder een klachtregeling en tuchtrechtspraak. Hij is verplicht om zijn vertrouwenspersoon-kennis en -vaardigheden continu op peil te houden.

Hans is als advocaat en arbeidsmediator bijzondere geïnteresseerd in de relationele aspecten van arbeidsrelaties. In zijn optiek zijn de rollen van arbeidsmediator en vertrouwenspersoon, met hun eigen aardigheden, prima aanvullingen voor een jurist.
Vanwege zijn achtergrond en ervaring werkt hij graag in overheidsomgevingen en vergelijkbare settingen als onderwijs, zorg en welzijn ne zakelijke dienstverlening.

Buurtbemiddeling
Als vrijwilliger zet Hans sinds 2012 zijn skills in, als buurtbemiddelaar voor de Stichting U-Centraal (de vrijwilligersorganisatie voor de Gemeente Utrecht).

De vertrouwenspersoon

Een wettelijke definitie voor de vertrouwenspersoon is er niet. Wel zijn er noties voor het aanwezig zijn van het instituut vertrouwenspersoon, wat hij/zij voor wie (werkgevers en werknemers) kan betekenen, maar ook waar de grenzen voor de inzet van een vertrouwenspersoon liggen (verwachtingen management).

Op dit moment is er nog geen formeel wettelijke basis voor het instituut vertrouwenspersoon. Wel zijn er verschillende wetten en regelingen in het arbeidsrecht aan te wijzen (bijvoorbeeld Burgerlijk Wetboek, Arbowet en Wet bescherming klokkenluiders), die werkgevers verplichten om werknemers een veilige werkomgeving te bieden. Daarmee wordt de werkgever, naast de wettelijke verplichting om ingeval van een 50-plus organisatie een integriteitsbeleid op te stellen, een handvat gegeven om een interne of externe vertrouwenspersoon (of meerdere) aan te stellen. Ook zijn er controlevoorschriften en -bevoegdheden voor de Arbeidsinspectie in het leven geroepen.

De vertrouwenspersoon komt het meest in beeld als de persoon die medewerkers opvangt, begeleidt, ondersteunt en adviseert indien er sprake is van ongewenst gedrag, of een integriteitsissue.
Problematieken rondom functioneren, functionerings- en beoordelingsgesprekken, reorganisaties, arbeidsconflicten en privéproblemen behoren traditioneel niet tot het werkveld van de vertrouwenspersoon. Het ongewenste gedrag wat daaraan vooraf kan gaan, of daarop kan volgen, is wel het werkterrein voor een vertrouwenspersoon.
In de praktijk blijkt dat de vertrouwenspersoon ook wordt benaderd in arbeidskwesties. In dat geval kan de vertrouwenspersoon doorverwijzen naar andere beroepsbeoefenaren.

De andere rol die een vertrouwenspersoon vervult, is die van ondersteuner en adviseur van werkgevers (bestuur, management) bij de ontwikkeling, vormgeving, inrichting en het onderhoud van beleid gericht op het institutionaliseren van een veilige werkomgeving inclusief voorlichten, informeren en inspireren van organisaties en het geven van (on)gevraagd advies.

Wanneer kan er op mij een beroep worden gedaan als vertrouwenspersoon?

Iemand die ongewenst gedrag, of een casus met betrekking tot integriteit ervaart, kan een vertrouwenspersoon vertrouwelijk benaderen voor een luisterend oor, advies, bijstand en eventueel ondersteuning bij een gang naar de in- en/of interne klachtencommissie, zonder dat een vertrouwenspersoon inhoudelijk betrokken raakt. De vertrouwenspersoon denkt mee over de oplossing, maar neemt het probleem niet over. Zo nodig kan hij doorverwijzen naar professionele hulpverleners. Doorverwijzingen kunnen bijvoorbeeld plaatsvinden naar: bedrijfsarts, (bedrijfs)maatschappelijk werk, coaches, mediator, klachtenfunctionaris/klachtencommissie, advocaat, politie, meldpunt discriminatie, College voor de Rechten van de Mens of het Openbaar Ministerie.

Een andere taak van de vertrouwenspersoon is het nazorg bieden aan melders/klagers en er op toezien dat de klacht goed wordt afgehandeld. Let op, deze nazorg gaat alleen over de gevolgde procedure en niet over het inhoudelijke oordeel over een melding/klacht.
Een vertrouwenspersoon is dus, anders dan een mediator, niet onpartijdig en neutraal. Hij is er voor de melder en ondersteunt deze binnen zijn professionele ruimte. Dit laatste betekent dat een vertrouwenspersoon bijvoorbeeld geen juridische procedure tegen de werkgever begint, dat is werk voor een jurist/advocaat, in dat geval vindt een doorverwijzing plaats.

In voorkomende gevallen kan een betrokkene worden ondersteund in het proces dat volgt op de doorverwijzing.

Kortom, mensen die mij in mijn rol van vertrouwenspersoon benaderen mogen van mij (net als wanneer ik als advocaat wordt benaderd) een luisterend oor verwachten, waarna we samen op zoek gaan naar oplossingen (adviezen) die vervolgens, afhankelijk van aard en inhoud, zelf kunnen worden geïmplementeerd. Eenmaal ingeschakeld als vertrouwenspersoon kan/mag ik niet (meer) optreden als “procestijger”; wel kan ik doorverwijzen naar een gekwalificeerde collega.

Ook kan ik niet worden ingeschakeld als vertrouwenspersoon in de verwachting dat ik lopende het proces, als mediator ga optreden om u en uw werkgever naar een gezamenlijke oplossing te begeleiden. Ook in een dergelijk geval ben ik een luisterend oor eventueel met een doorverwijzende uitkomst.

Het gesprek en randvoorwaarden

Voorop staat dat het gesprek met de vertrouwenspersoon vertrouwelijk is. De informatie die met de vertrouwenspersoon wordt gedeeld, valt onder de geheimhoudingsplicht van de vertrouwenspersoon. De vertrouwenspersoon functioneert autonoom, zonder last of ruggenspraak en heeft een intern verschoningsrecht, dat wil zeggen dat hij geen inhoudelijke verantwoording over een kwestie, aan wie dan ook van de organisatie, aflegt. De informatie waarvan de vertrouwenspersoon kennis neemt, is vertrouwelijk, tenzij er een wettelijk verplichting is die deze geheimhoudingsverplichting doorbreekt, of hij daarvoor toestemming heeft gekregen van de betrokkene. Op deze plaats wordt er op gewezen dat in zeer uitzonderlijke gevallen de vertrouwenspersoon deze geheimhoudingsplicht eigenmachtig kan doorbereken. De LVV heeft hiervoor een protocol opgesteld.
Anders dan een advocaat (die heeft een wettelijk beroepsgeheim) heeft een vertrouwenspersoon geen extern verschoningsrecht. Dat wil zeggen dat hij, indien hij door de rechter als getuige wordt opgeroepen, niet mag zwijgen.

Om de inhoudelijke vertrouwelijkheid te waarborgen heeft een vertrouwenspersoon afspraken gemaakt met de opdrachtgever/werkgever. Ter waarborging van de persoonlijke vertrouwelijkheid is het gewenst dat de vertrouwenspersoon kan beschikken over een ruimte waar melders naar toe kunnen voor een vertrouwelijk gesprek. Hetzelfde geldt voor communicatiemiddel, archivering enzovoort.

De administratie

Zoals hiervoor al gezegd, de vertrouwenspersoon rapport niet inhoudelijk over individuele kwesties. Wel is het gebruikelijk om één keer per jaar in geanonimiseerde vorm (niet te herleiden op individuele medewerkers, die een vertrouwenspersoon hebben ingeschakeld) te rapporteren aan de directie van de organisatie (mijn opdrachtgever). In deze rapportage kan een anoniem beeld worden gegeven in de aard en omvang van ongewenst gedrag en de stand van de integriteit van de organisatie. Ook kunnen mogelijke trends worden gesignaleerd aanbevelingen worden gedaan voor optimalisering van het beleid. Belangrijk is dat in de rapportage de vertrouwelijkheid van de meldingen absoluut is gewaarborgd; de vertrouwenspersoon staat daar persoonlijk voor in.
Afhankelijk van de omvang van de organisatie verdient het aanbeveling om er op aan te dringen dat de rapportage wordt bespreken in het management en met de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging.