Discriminatie bij Niet-Verlengen Arbeidsovereenkomst vanwege Chronische Ziekte

Inleiding

Werkgevers nemen regelmatig de beslissing om een tijdelijke arbeidsovereenkomst niet te verlengen. Wanneer deze beslissing samenhangt met een chronische ziekte of handicap van de werknemer, kan dit juridisch gezien discriminatoir handelen opleveren. In een recente zaak leidde juridische advisering tot een positieve uitkomst: de werkgever bood uiteindelijk een nieuwe arbeidsovereenkomst aan. Dit artikel behandelt het juridisch kader, de risico’s en de mogelijkheden in vergelijkbare situaties.

Juridisch Kader: Wet Gelijke Behandeling op grond van Handicap of Chronische Ziekte (WGBH/CZ)

Volgens de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ) is het verboden om onderscheid te maken vanwege een handicap of chronische ziekte binnen de arbeidsrelatie. Dit verbod geldt ook bij beslissingen over het al dan niet verlengen van een arbeidsovereenkomst.

In meerdere uitspraken is door de rechter bevestigd dat het niet verlengen van een contract vanwege een chronische ziekte als discriminatoir kan worden beschouwd.

Voorbeelden uit de rechtspraak

1. In een zaak oordeelde de rechter dat het discriminatoir was om een tijdelijk dienstverband niet om te zetten in een vast contract vanwege een chronische ziekte. (ECLI:NL:RBMNE:2020:6055).
2. In een andere uitspraak werd vastgesteld dat een werkgever in strijd handelt met artikel 4 jo. artikel 1 van de WGBH/CZ wanneer een arbeidsovereenkomst niet wordt verlengd op basis van een chronische ziekte. (ECLI:NL:RBMNE:2023:7041).

Bewijslast bij Discriminatie

Om aan te tonen dat sprake is van discriminatie, dient de werknemer een begin van bewijs te leveren. Indien dit vermoeden voldoende wordt aangetoond, verschuift de bewijslast naar de werkgever. De werkgever moet dan aantonen dat er geen sprake is van verboden onderscheid.

In een specifieke casus werd vastgesteld dat de werkgever in een vaststellingsovereenkomst expliciet verwees naar de chronische ziekte van de werknemer als reden voor het niet verlengen van het contract. Dit bood een duidelijk aanknopingspunt voor discriminatie.

Risico’s bij het Ondertekenen van een Vaststellingsovereenkomst tijdens Ziekte

Een aspect dat vaak over het hoofd wordt gezien, is het risico dat een werknemer loopt bij het ondertekenen van een vaststellingsovereenkomst (VSO) tijdens ziekte. Dit kan namelijk leiden tot een benadelingshandeling in de zin van de Ziektewet (ZW).

• Artikel 45 lid 1 sub j Ziektewet bepaalt dat een werknemer het recht op een Ziektewetuitkering kan verliezen wanneer medewerking wordt verleend aan de beëindiging van het dienstverband tijdens ziekte.
• De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft in meerdere uitspraken bevestigd dat het sluiten van een VSO tijdens arbeidsongeschiktheid een benadelingshandeling kan opleveren. Dit kan ertoe leiden dat het UWV de Ziektewetuitkering geheel of gedeeltelijk weigert.

Juridische Strategie bij Niet-Verlenging wegens Ziekte

In een vergelijkbare situatie leidde de volgende aanpak tot een succesvolle uitkomst:

1. De werkgever werd erop gewezen dat het niet verlengen van de arbeidsovereenkomst vanwege de chronische ziekte in strijd is met de WGBH/CZ.
2. De risico’s van het ondertekenen van een vaststellingsovereenkomst werden toegelicht, met name de mogelijke gevolgen voor loonaanspraken en de Ziektewet.
3. De werknemer gaf aan de rechten te willen voorbehouden om het ontslag aan te vechten bij de rechter.
4. Er werd een klacht overwogen bij het College voor de Rechten van de Mens. Hoewel een oordeel van het College niet bindend is, kan dit extra druk zetten op de werkgever.

Uiteindelijk erkende de werkgever het juridische risico en werd een nieuwe arbeidsovereenkomst aangeboden.

Conclusie

Wanneer een tijdelijke arbeidsovereenkomst niet wordt verlengd vanwege een chronische ziekte of handicap, kan dit als discriminatie worden aangemerkt. Werkgevers dienen zich bewust te zijn van de verplichtingen onder de WGBH/CZ, terwijl werknemers zorgvuldig moeten afwegen of een vaststellingsovereenkomst ondertekend kan worden.

Voor werknemers die zich in een vergelijkbare situatie bevinden, is het raadzaam om juridisch advies in te winnen. Dit kan helpen om de eigen positie te beschermen en een passende oplossing te vinden.

Heeft u vragen of behoefte aan juridisch advies? Neem gerust contact op.